TUNOK HA KINABUHI HA MGA PARAG-UMA AN PADAYON NGA PAGHINITAAS HA PRESYO HAN LANA!

TACLOBAN CITY –Sugad han tunok nga korona nga igin ibutang ha ulo ni Hesukristo iginlaladawan an tunok nga nakatarak ha kinabuhi han mga parag-uma ha Sinirangan Bisayas tungod han di-mapudngan ngan padayon nga pag-inumentuhon han presyo han lana. Tunok nga nagsasamad ha gutiay nga kita han mga parag-uma nga naabot nala hin Php21.00 kada adlaw.

“Dugang nga kalbaryo para ha amon sektor an sunud-sunod nga pag-umento han lana nga kun diin milyon-milyon naman an ginhahakin nga ganansya han mga langyaw nga kompaniya han lana,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary-General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.

Maabot hin Php147 bilyones kada adlaw an ganansya ha diesel pala han mga hakog nga kompaniya han lana ha bug-os nga Pilipinas o 20-22% kon itatanding han igin-umento ha pankalibutan nga merkado. Konserbatibo pa ngani ini nga pagtantiya han ira ganansya tungod nga diri man ginpapa-abrehan an ira book of accounts.

An sektor ha parag-uma ha rehiyon hugot nga nasuporta ha panawagan han magkadurudilain nga progresibo nga organisasyon ha lokal ngan ha nasyunal pareho han Kilusang Magbubukid ng Pilipinas (KMP) nga tanggalon an VAT o value added tax ngan pagbabasura han Oil Deregulation Law nga naghahatag hin wada ha mga kompaniya han lana nga magpatakas pagpa-umento ha presyo han lana. Igin-uundong an pagsasabalaud han Downstream Oil Industry Regulatory Act nga kon diin iginproponer hini an pagtutukod han Petroleum Regulatory Council nga magkokontrol ha presyo han lana. Gin-uundong liwat hini nga akta ha utro pagpalit ha Petron para ha lokal nga eksplorasyon ngan produksyon han lana ha Pilipinas.

“Angay la mamalandong an administrasyon rehimen Aquino nga diri mag-Noynoying ha mga igin-aaraba han katawhan sugad han isyu han lana. Kinahanglan ugupan ni P-Noy an iya boss- an katawhan Pilipino,” pagtatapos ni Lebico.###

NANINILIP NGA PARAG-UMA HA SAPA GINDARA HAN MILITAR

TACLOBAN CITY – Nawawara kutob ngada yana hi Konsehal Artemio Labong upod an usa nga bata nga anak nga lalaki, mag-amay nga parag-uma ngan kagawad han Barangay Pagsangjan, Paranas, Samar han sikmiton hira han mga elemento han 87th Infantry Batallion (IB) han 8th Infantry Division(ID) han Philippine Army (PA) dida han nakalabay nga Marso 4, 2012 samtang naninilip hin mahisusura ha sapa nga harani han ira umhanan.

“Ha ngaran la matam-is an ginhahambog han militar nga Oplan Bayanihan pero an kamatuoran waray ini pagkakaiba han Oplan Bantay Laya han rehimen US-Arroyo nga nagsabwag hin kahadlok ha bug-os nga rehiyon-8 labi na han panahon ni Gen. Palparan,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary-General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.

Pagmalatumat pa ni Lebico nga waray kahadlok nga ginpanawagan ha radyo han asawa han biktima upod an usa pa nga batan-on nga anak nga babaye nga nakakita mismo han krimen nga ginbuhat han militar nga igawas na han an iya asawa ngan anak tungod kay waray ini sala ngan nababaraka na hira ha kaiha na nga waray pa ini uulpot ha ira panimalay.

Dugang pa ni Lebico nga mismo an pira nga konsehal ngan kapitan han Barangay Pagsangjan an nag-upod han pamilya han biktima ha stasyon hin radyo ha Tacloban City para liwat ig-asoy nga maupay ini nga opisyal han ira baryo, ini nga ginsikmit han militar, ngan nanawagan ha mga ahensya han gobyerno nga mabuligan hira nga makaule na hi konsehal Artemio Labong ngan an iya menor de edad nga anak.

“Sobra na an ira (militar) ginhihimo ha amon baman nabulig man kami han ira mga hangyo o pagpatrabaho ha amon, akon ini konsehal han amon baryo, kun diri kami mag-aksyon sugad han pagkanhe ha radyo, mas masayon pa nira nga bubuhaton ini ha ultimo mga sibilyan han akon baryo,” pagsaysay ni Kapitan Marito Mabalon han Barangay Pagsangjan, Paranas, Samar.

“Kun an karuyag sidngon han peace and development han gobyerno ngan militar amo an pangastigo, panarhug, pansikmit, pagpatay ngan pagdistroso han pakabuhian ngan pangukoy han mga parag-uma, panguwat la an ginyayakan han aton gobyerno nga militar nga kuno aada na kita ha tuwid na daan,” pagtatapos ni Lebico.###

LANTARAN NGA PANGINGINLABOT HAN US HA MILITAR NGAN EKONOMIYA NAGPAPABILIN NGA SIMBOLO HAN MAIHA NA NGA PANINIYUPI HA KABABAYEN-AN!

TACLOBAN CITY – Ginsisilibrar naton yana nga adlaw an ika-101 nga anibersaryo han adlaw han mga kababayen-an pero padayon nga nagbabandera an instrumento han paniniyupi ha kababayen-an, an waray paglubad nga panginginlabot han US ha aton ekonomiya ngan militar.

“Importante nga isyu ha kababayen-an an tinuod nga katalwasan han aton iroy nga tuna tungod pinaagi hini masayon na magabot an tunok han kapitalista nga pagkulaw ngan paniniyupi ha kababayen-an, “ pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.

Pagmalatumat pa ni Lebico nga ginpakusog pa an panginginlabot militar ngan ekonomiya han Estados Unidos ha aton nasud sugad nala han paghahatag han barko de gyera, jet fighters, pira nga ayuda militar, an waray katapusan nga Balikatan Exercises nga tatambungan hin 6,000 nga tropa hin kano yana nga Abril 2012, an pagbisita han hataas nga opisyal militar ngan mismo mga Senador han Amerika para han hugot pa ngan diri patas nga kasarabutan pan-ekonomiya.

“Pagpalamadya ini diri la ha aton soberanya kundi ha mga katungod han kada tagsa naton mga kabugtuan nga kababayen-an nga nakikigbisog para han talwas, mahimyang, patas ngan mauswag nga katilingban nga waray pagdodominar ngan paniniyupi han Imperyalista nga Amerika nga nagpapakapulis-pulis ha bug-os nga kalibutan,” dugang pa ni Lebico.

Mahanunumdoman nga dako an nagin papel han mga kababayen-an para han pagpapatalsik han mga base-militar han kano ha aton nasud hadton nakalabay nga 1991 ngan ha yana nga pagbalik han mga tropa han kano nanguna ha pagproprotesta an mga kababayen-an labi na an isyu han sexual harassment ngan proxy war nga gindadara han Imperyalista nga Amerika.###

RE-ORYENTASYON HAN INDUSTRIYA HAN MINA HA PILIPINAS, GINKIKINAHANGLAN NGA AKSYUNAN NA!

TACLOBAN CITY – Re-oryentasyon han industriya han mina dinhe ha Pilipinas dako nga panginahanglan nga ma-aksyunan na tungod han diri makatadungan ngan pagkiling hini ha mga langyaw nga korporasyon han mina.

Klarado ha balaudnon han Mining Act of 1995 an dako nga paghatag hin lugway/ pabor ha mga langyaw nga korporasyon han mina sugad han syento porsyento nga pananag-iya han langyaw, paghatag hin tax holidays, diri sinsero pagpatok hin sirot ha mga tagbayolar han balaud ngan hamubo nga share han gobyerno tikang ha kita han mga mineral nga nakukuha ha aton nasud.

“Ano an pulos ha pag-eksister hin usa nga balaud kon diri naman haum para ha panginahanglan ngan makaka-benipisyo an katawhan ngan an gobyerno? Dako ini nga pagkwestyon han kredibilidad ha mga naghimo ngan nag-aprobar hini nga balaud nga kon diin diri para ha katawhan Pilipino kundi para ha langyaw nga kapitalista an paghimo hini” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary-General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas (SAGUPA-SB).

Pagmalatumat pa ni Lebico nga tikang han tuig 1997 kutob 2010 nakakuha an gobyerno hin maabot P64.2 bilyon para ha buhis, mga kabaraydan ngan porsyento samtang an kita han mga kompaniya han mina umabot hin P842 bilyon hito gihap nga durasyon hin tuig. Sinsilyo la pirme an nahingangadto ha kaban han gobyerno para han mga marahalon naton nga mga deposito hin minerals. Diri urusahon kon kay-ano hasta ngada yana mas dugang nga nahilulodlod ha kakurian an nasud.

Dugang pa ni Lebico nga an ginsubmiter yana nga balaudnon ha Kongreso nga Peoples Mining Bill of 2011 o House Bill 4315 an maghahatag hin klaro nga oryentasyon han industriya han mina para ha pan-ekonomiya nga soberanya ngan nasudnon nga industriyalisasyon. Hini nga balaud nakapatik an pagtindog hin Multi-Sectoral Mineral Councils nga amo an magdedesisyon kon hin-o an tutugutan pagmina han aton mineral, pagtanggal han syento porsyento nga pananag-iya han langyaw o an FTAA (Financial Technical Assistance Agreement, an pagpaklaro ha papel han MGB komo usa nga institusyon ha teknikal nga buruhaton ngan an pagpahaligot han langkob nga pagmiminahan nga aada nala ha 500 ka ektarya sakob hin 15 ka tuig kontra han Mining Act of 1995 nga kon diin naabot hin 40,500 ektarya an poyde minahon sakob hin 75 katuig. Hugot nga pagtatagdon an pagproteher han kalibungan, katunaan han mga katutubo ngan iba pa nga mga prinsipyo nga aada ha International Convention nga kon diin usa an aton nasud han mga nagpirma.

“Kaangayan la nga tagan hin prayoridad an pagsasabalaud han House Bill 4315 ilabi na yana nga panahon nga hinay-hinay ginhahakot tipagawas an karikuhan han aton nasud ngan ginruruba an kalibungan,” pagtatapos ni Lebico.###

TAMA NA AN 17 KA TUIG NGA PAGTALAPAS HAN PAN-EKONOMIYA NGA SOBERANYA NGAN NASUDNON NGA PATRIMONYA!

TACLOBAN CITY – Buwas nga adlaw mapait nga ginhihinumdom han katawhan Pilipino an pakahimo han balaud nga Philippine Mining Act of 1995 o RA 7942. 17 na katuig an naglabay, nga nagtutugot han mga langyaw nga kapitalista ha mina nga kawaton an aton karikuhan kutob ha waray wantas nga pagruba han aton kalibungan.

Pagsurender ini han aton soberanya ha ekonomiya ngan nasudnon nga patrimonya ha mga langyaw nga imperyalista ug kapitalista tungod han liberalisasyon nga deregulasyon ha industriya han mina nga kontrolado han mga Trans-National Company o TNC’s ha bug-os nga kalibutan sugad nala han Mt. Sinai Exploration Mining and Development Corporation nga nag-ooperate ha Este han Samar.

“Irisponsable nga pagmimina an nahitatabo ha industriya. Waray awod nga gintutugot han aton mga lider kutob yana an pangangawat han aton karikuhan han mga langyaw,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.

Pagmalatumat pa ni Lebico nga naabot na hin sobra 600,000 ka ektarya hin katunaan ngan kadagatan an sakop han target nga pagmiminahan ha bug-os nga Eastern Visayas ngan pira na hini nga kompanya hin mina an nahatagan hin permit nga Mineral Production Sharing Agreement o MPSA sugad nala han Heritage Resources and Mining Corporation ha Homonhon Island ha Eastern Samar ngan NICUA Mining Corporation ha MacArthur, Leyte.

Pagsaysay pa ni Lebico nga nagpapakita ini nga kahiluagon hin katunaan nga sakop han  makahiribang nga pagmimina. Resulta heto maabot an panahon nga mas grabe nga delubyo an aabaton han katawhan tungod han  destroso ha aton kalibungan.

Dugang pa ni Lebico nga super tubo la an dako nga interes han mga dagko nga kompanya ha mina tungod kay mismo ha bug-os nga Pilipinas in mayda pa naabot $840 billion nga kantidad hin mineral nga waray pa kakukuha basar han bag-o nga pahayag han US Department of State ngan mismo ha isla han Samar in naabot ha 242 ka milyon ka tonelada nga deposito hin Bauxite pala nga mineral.

“Kawarayan tuna, pagkaon, pakabuhian ngan pangukuyan an gindudurot han makahiribang nga pagmimina han mga langyaw nga kapitalista tungod han haluagan hini nga kumbersyon han agrikultural nga katunaan. Sanglit kinahanglan na ipasa an Peoples Mining Bill of 2011 o HB 4315 nga magseseguro han  pagdebelop han aton mineral nga mga rekurso pabor han  katawhan Pilipino,” pagtatapos ni Lebico.###