SOBRA 110 NAG-ATENDER HAN GOLDEN RICE FORUM

TACLOBAN CITY – Gin-atenderan hin masobra 110 nga mga delegado tikang ha 12 nga bungto han probinsya han Leyte kaupod an akademya han ginbuhat nga Forum kabahin han Golden Rice, usa nga Genetically Modified Organism o GMO nga humay, han nakalabay nga October 28, 2011 ha Cawacsi Training Center nga gin-sponsoran han Magsasaka at Siyentipiko para sa Pag-unlad ng Agrikultura o MASIPAG ha suporta han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.

Tumuyo han forum nga ipasabot ha katawhan an epekto han gintatawag nga Vitamin-A Rice kumo panguna nga pagpahibaro han plano han gobyerno nga padamuon ngan pagkomersyalisa han Golden Rice nga ginpapasarang han mga Transnational Companies o TNC’s ha agrikultura.

“Negosyo ngan pangunguwat ha mga parag-uma an disenyo han Golden Rice, diri ini makakalabaw han sustansya nga aada ha mga utanon ha kanta nga Bahay Kubo nga diri la ngani Vitamin A kundi Multi-Vitamins pa,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han SAGUPA-SB.

Pagmalatumat pa ni Lebico nga klarado nga pangunguwat ini nga teknolohiya ha mga parag-uma tungod kay bisan paman padamuon han mga nagdisenyo han Golden Rice an Vitamin-A nga sulod hini, napamatutd-an na ha syensya nga samtang nag-iiha an ka-stock han Vitamin-A nawawara liwat ini ngan mas naiibanan kun naagi pa ha kalayo.

Pagsaysay pa ni Lebico nga waray kaseguruhan nga talwas nga kaunon an usa nga GMO sugad nala han Golden Rice tungod kay waray pa ini maaprobahi han syensya ug eksperimento lugod an kapareho hini nga GMO nga BT-Talong in naproybaran na ha India nga nakakaraot ha lawas nga pirit liwat nga ginpapasarang han gobyerno ha bug-os nga Pilipinas.

Sering pa ni Lebico nga an Golden Rice in nakadisenyo nga usa nga terminator seed o nakaka-usa la igtatanum tungod kay karuyag han mga TNC’s nga an aton mga parag-uma in pirmi na mapalit ha ira kada pagtatanom.

“Lubos-lubos ini nga pananakop ha katawhan Pilipino, diri nala palisiya, politika kundi pati na an kakaonon han katawhan in pagdidiktihan pa,” dugang pa ni Lebico.

Mahanunumdoman nga ha pagkayana aada na ha field testing an lebel han Golden Rice ha PhilRice, Laguna nga ha mga propagandista hini ginsesering magsosolbar han kagutom ug malnustrisyon, usa nga klarado nga buwa tungod kay natuod an mga parag-uma nga samtang waray kalugaringon tuna nga gintatamnan magpapabilin an kakurian.###

DAGKO NGA KAPITALISTA HA MINA GIN-UUNDONG NI P-NOY

TACLOBAN CITY – Taliwas han iya pahayag han panahon nga nagkakampanya pala hiya pagka-presidente ha aton rehiyon, ginpahayag mismo ni Presidente Aquino an iya pag-ugop ngan pag-undong han dagko nga kapitalista ha mina han iya pagbisita ha aton rehiyon han nakalabay nga paghinumdom han ika-67 nga Leyte Landing.

Nagpapakita la ini nga waray pag-ugop ha kaupayan han katawhan Pilipino hi P-Noy labi an hisgutanan ha kalibungan ngan lugod ginpapaboran an dagko nga kapitalista ha mina ha pag-angkon ngan pagruba han aton iroy nga tuna.

“Paglimas han aton karikuhan para ha interes han langyaw nga kapitalista ngan pagruba ha kalibungan ngan mga umhanan han parag-uma an karuyag ni P-Noy ha katawhan Pilipino,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.

Pagmalatumat pa ni Lebico nga sayop liwat an pahayag ni P-Noy nga an dagko nga kapitalista ha mina an may kakayahan nga ayuson ngan upayon an nahihibang han mina, waray pa lugod mahanumdomi han aton presidente an mahihimo nga epekto hini ha katawhan ngan kalibungan.

Pagsaysay pa ni Lebico nga dida han Agusto 2010 naabot na ha 666,087.27 ka ektarya o 30.1% ha bug-os nga katunaan han rehiyon an sakop han aplikasyon han dagko nga mga kompaya hin mina ha bug-os nga rehiyon-8 ngan an pira hini in gintugutan na han exploration nga lebel diin tagpira kagatos katonelada na an gindadara ha langyaw nga nasud para kuno han gintatawag nga pagsampol sugad nala han nahitatabo ha MacArthur ngan Tolosa, Leyte.

“Napamatud-an na ha kasaysayan nga waray pa nag-riko nga lokal nga gobyerno ug mulopyo tungod hin pagmimina lugod mas an dagko nga kapitalista ha mina labi na an langyaw ngan mga nag-uundong hini ha aton nasud an nagtitikariko ngan pagkaruba pa lugod han lokal nga kabuhi ngan pakabuhian han katawhan,” pagtatapos ni Lebico.###

SOBRA USA KA-TUIG NGA KAWARAY HUSTISYA SAKOB HAN PRESOHAN NI DARIO TOMADA

TACLOBAN CITY– Ika-52 ka tuig nga kaadlawan ni Dario Tomada ginsisilibrar yana nga adlaw (Oktubre 25, 2011) sakob han presohan ha Manila City Jail, tungod ini han nagpapadayon nga kawaray hustisya ha 1 na ka-tuig nga pagpresoha ha kaso nga kinse ka ihap hin pagpatay kasumpay han “mass grave” nga kuno nadiskubre ha Inopacan, Leyte han founding secretary general han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.

“Ginsasaludohan namon an kaisog ngan waray paglobad nga panindugan para han interes han katawhan han amon lider nga hi Dario Tomada ha iya ika-52 nga pagselibrar han iya kaadlawan mismo sakob han presohan han mga agaron maytuna ngan kapitalista nga interes,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary-General han SAGUPA-SB.

Pagmalatumat pa ni Lebico nga mayda kadugangan na han ginsesering nga kun an hustisya kun paihaon in hustisya nga ginbaliwaray na, yana hustisya nga gin-torture pa hustisya nga ginbabaliko na an kabutangan han amon lider nga hi Dario Tomada.

Dida han naglabay nga Hulyo 22, 2010 gindakop hi Dario Tomada han mga ahente han ISAFP tungod ha kaso nga kinse ka ihap hin pagpatay kasumpay han “mass grave” nga kuno nadiskubre ha Inopacan, Leyte hadton nakalabay pa nga dekada ’80 kapareho han ginpasaka nga kaso kanda Satur Ocampo han Bayan Muna ngan Randall Echanis han KMP Deputy Secretary-General for External Affairs.

Pagsaysay pa ni Lebico nga kaupod ni Dario Tumada hi Oscar Belleza, an bise-tsirman han pamprobinsya nga organisasyon han parag-uma ha Leyte nga ALMARYU, ha amo gihapon nga presohan ngan ha amo gihapon nga akusasyon han gobyerno.

“Pirit nga ginsusumpay an mga lihitimo nga pakigbisog han mga legal nga organisasyon han mga parag-uma ha pakigbisog han NPA, butang nga pagbaliko ngan pagbaliwaray han aton hustisya labi na an pagpapatuman han tinuod nga reporma ha tuna,” pagtatapos ni Lebico.###

SOBRA 1,500 NGA PARAG-UMA NAG-MARTSA RALLY HA MAYOR NGA MGA BUNGTO NGAN SYUDAD HAN REHIYON-8

TACLOBAN – Maisugon ngan durungan nga nag-martsa rally an sobra 1,500 nga mga parag-uma ha bug-os nga rehiyon han naglabay nga Octobre 21, 2011 para iguliat ngan ipakita an tinguha para han Tinuod nga Reporma ha Tuna nga waray ha programa han rehimen US-Aquino.

Kaparte ini han Nation-wide nga protesta han mga parag-uma ha pangunguna han Kilusang Mangbubukid ng Pilipinas o KMP kontra han haluagan nga pangangagaw han katunaan han mga Agaron Maytuna ngan an panawagan para han pagsabalaud han Genuine Agrarian Reform Bill o GARB komo kasulbaran han kagutom nga gin-aabat ngan kakablasan han haluag nga katawhan Pilipino.

Gindumara ini ha mga sentro nga bungto ngan usa nga syudad ha bug-os nga rehiyon-8, ha Catarman gin-atenderan hin sobra 200 nga mga parag-uma, ha Catbalogan sobra 700, ha Borongan sobra 400 ngan ha Tacloban maabot 200 nga mga parag-uma an nagpiket rally atubangan ha Department of Agrarian Reform-8 o DAR-8 samtang ginhihimo an dialogo sakob han opisina antes maglibot ngan mag-noise barrage ha downtown erya han Tacloban.

“Libre nga Tuna nga pag-uumhan diri Militar an gin-aaro han mga parag-uma labi na ha mga interyor nga parte ha aton rehiyon,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.

Pagmalatumat pa ni Lebico nga nagpapabilin nga aada ha 7 an waray kalugaringon tuna ha 10 nga parag-uma ha aton rehiyon ngan dako nga katalwasan ha mga parag-uma an mawawara nga plete ha tuna nga naabot ha 25% ha kita han pag-uma kun igpapatuman na an GARB labi nga ha pagkayana nga panahon in aada ha 41% an tantos han kapobrehan ha bug-os nga rehiyon-8.

“Samtang diri ginsosolbar an batakan nga kinahanglan han 75% nga katawhan Pilipino, magpapadayon an amon boses ha kakalsadahan ngan hinay-hinay namon nga lalapayan an limitasyon para aboton an mas darodamo nga mobilisasyon ha diri maiha nga panahon,” pagtatapos ni Lebico.###

MONOPOLYO HA TUNA NGAN KAPITALISMO AN IGINBALIK HAN AMERIKANO HA PILIPINAS

TACLOBAN CITY – Ginhihinumdom yana nga adlaw an ika-67 ka tuig nga pagbalik ni Gen. Douglas MacArthur han Amerika para otro nga sakupon ngan agawon ha kamot han karibal nga mananakop nga Hapones an Pilipinas.

Diri pagtalwas ha kamot han mga Hapones an otro nga pagbalik han Amerika kundi otro nga pagsakop ngan padayon nga monopolyo ha tuna han mga Amerikano ngan lokal nga dagko nga agaron maytuna kaupod an kapitalismo nga nagseserbe han interes han mga Kano.

“Bumalik nala an mga Kano ha panahon na han makusog na an kagiusan kontra-Hapon labi na han pangunguna han HUKBALAHAP,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.

Pagmalatumat pa ni Lebico nga naging kaparte la an Pilipinas han mga gin-aagawan han kayamanan han mga mananakop nga mga Kapitalista sugad nala han Amerika ngan Hapon nga iginkahimugna han ika-2 nga gerra pankalibutan.

“Ha 67 ka tuig na nga naglabay, nagpapadayon la gihap an monopolyo ngan pangangagaw han katunaan han mga parag-uma, butang nga tinuod nga panuyo han Amerikano ha aton tuna nga nataw-an,” pagtatapos ni Lebico.###

WARAY SUSTINABLE NGA PAG-UMA HA LUGAR HAN MINA

TACLOBAN CITY – Klarado nga pag-uwat ha mga parag-uma an urhe nga pahayag han Mines and Geosciences Bureau-8 o MGB-8 nga kaya igsustener an pag-uma ha lugar nga ginminahan na

Napamatud-an na ha kasaysayan nga haros ngani waray nabubuhi nga mga tanom kun diin man an pagmimina nahitatabo sugad nala han nahitabo ha Brgy. Bagacay, Hinabangan, Samar ngan Isla han Manicani ha Guiuan, Eastern Samar.

“Gin-aayat namon an MGB-8 nga ipagawas an bug-os nga datos han proseso han ira ginsesering nga sustinable nga pag-uma ha lugar nga ginminahan na,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary-General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.

“Bisan ngani an maupay pa nga tuna diri kaya han mga ordinaryo nga parag-uma an pagsustener han pagtanom tungod han damo ngan mahal nga mga inputs, asay pa ba ini nga tuna nga ginruba han pagmimina?,” dugang pa ni Lebico.

Pagmalatumat pa ni Lebico nga buwa liwat an ginsesering ni Dir. Roger De Dios han MGB-8 nga ginkukunsidera niya an paghahatag hin permit ha pagmina ha epekto han kalibungan labi na nga pira na nga mga kompanya han mina ha pagkukuha hin Magnetite Sand an nag-oopereyt na ha kadagatan han San Pedro Bay ngan mga umhanan ha ligid dagat nga mga bungto han Leyte.

Ha pagkayana aada na ha walo (8) nga mga langyaw nga kapitalista ha pagmimina an nahatagan hin permiso ha bug-os nga Leyte sugad nala han Nicua Mining Corporation nga gintipahan han mga residente ngan singbahan ha MacArthur, Leyte.

“Dako nga epekto ha mga parag-uma an pagmimina, labot nga mawawarayan kami tuna nga uumhan halaba nga panahon an pag-eksister hini nga mga kompanya han mina nga naabot hin 50 ka anyos, hain paman kami mag-uuma? Magdudurot ini hin haluag nga dislokasyon han sektor han parag-uma,” dugang pa ni Lebico.

Mahanunumdoman nga yana nga panahon naniniguro an MGB-8 nga magpahayag hin kuno mga kaupayan nga igdudurot han pagmina labi na an ira ginsesering nga “responsible” mining nga nagpapahayag han rehabilitasyon ngan sustinable nga pag-uma ha lugar han mina.###