TACLOBAN CITY – Hugot nga nananawagan an sektor han mga parag-uma ha aton rehiyon nga panahon na nga bumisita an CHR-8 ha mga lugar nga diin grabe an militarisasyon nga nahinanabo labi na an mga lugar han Norte ngan Weste Samar.

 

Ha naglabay nga duha ka semana, damo nga mga parag-uma an nagpahayag ha kahanginan mismo denhe ha syudad han Tacloban, han mga pagbayular han tawhanon nga katungod han mga militar labi na ha mga bungto han Las Navas han Norte Samar, Motiong, Jiabong ngan Matuginao han Weste han Samar ha panahon han ira mga operasyon.

 

“Amon ginkakasubo nga apisar han ginpahayag han pamunuan han militar nga ginrerespeto nira an mga katungod han katawhan labi kay kuno umagi hin mga seminar an ira mga tropa, kabaliktaran naman ini an nahihinabo ha aktuwal ha kabaryuhan tungod mismo an mga sundalo an nagkakastigo, nangangawat, nanarhug ngan nagruruba han mga produkto han mga parag-uma,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han SAGUPA-SB.

 

Pagklaro pa ni Corazon Elizalde, tsirman han Alyansa han Parag-uma Kontra Gutom ha Las Navas (APKLAS), nga diri nagsusul-ot han ira mga nameplate an mga sundalo nga nag-ooperasyon ngan kun sugad diri makaklaro kun hin-o an partikular nga nagbabayular pero hira manta ini an nagkastigo ngan iba pa nga panalapas han amon igkasi parag-uma diin walo nga magkaranit barangay ha amon dapit an apektado hini.

 

Ginpahayag liwat han mga taga weste han Samar an iba-iba nga panalapas han mga militar ha ira mga lugar sugad nala han taga Matuginao, Motiong ngan Jiabong diin mismo an helikopter han sundalo an nagruba han mga pananom nira kay asya manta ini an ginhihimo nga landingan.

 

An pinakagrabe pa hini kay mismo babaye in gagagaran han mga sundalo nga kastiguhon sugad nala han pagbalbaga kan Rosalie ha iya liog ha ira panimalay atubangan mismo han gudti nga mga anak hini, labot pa ini han pangawat hin mga manok ngan duma ha kaumhan ngan mismo pangutang ha mga tindahan nga diri ginbabaydan.

 

“Mahugot namon ini nga ginkukundina nga mga panalapas han tawhanon nga katungod nga binuhatanan han militar ngan nangangaro kami hin dagmit nga kasolbaran ngan hustisya, gin-aaghat namon an ngatanan nga naugop han demokrasya ngan kahimyangan nga atuhan ngan ibuksas ini, sugad man dako nga ayat han pamunuan han CHR-8 nga dagmit nga aksyonan ini,” pagtatapos ni Lebico.

 

Mga Panhitabo:

1. Dida han Agosto 23, 2010 an mga tanom nga humay nga gin-again han mga sundalo tikang ha Brgy. Paco, L. Empon, Capotoan ngan Cuenco in ira gintamak-tamakan. Partikular an humay nga tanom nira Brgy. Kapitan Alex Obiado han Brgy. Capotoan (3/4 ka ektarya), kanda Naty Llana han Brgy. Paco (1/2 ektarya) ngan Brgy. Kapitan Cherry Avellano han Brgy./ L. Empon (1/2 ektarya) upod na an iya mais nga tanom. Maabot 16 nga mga sundalo an nagtamak-tamak han mga kahumayan.

2. Han Agosto 23, 2010 asya la gihap nga petsa, banda ala-una han kulop, waray na tawo ha uma ni Kagawad Jimmy Garson. Mayda umulpotnga mga sundalo (4) ka bug-os ha payag ni Kagawad Garson. Nagpurot hin duha nga manok, kahuman ginrikisa an payag ngan pagkalakat nagdara pa hin bugas. Ginpanlabog ha gawas han payag an mga gamit ni kagawad sugad han banig, sako ngan mga dugnit.

3. Agusto 27, 2010 – nahitabo an haluag nga danyos ha kahumayan han mga parag-uma ha bungto han Matuginao, Samar han landingan ini han helokopter ngan an pagsinuyodsuyod ha mga humay han mga nag-ooperasyon nga mga sundalo. Umabot ini hin walo nga umhanan an nadanyos.

4. Diri pa liwat magbubulan tikang hito nga panhitabo, dida han Setyembre 18, 2010, banda ala-sais han aga. Kumadto ha uma hira Aurelio Acuin ngan Roberto Elizalde. Nakakita hira hin lutop hin combat nga gintutuohan nira nga mga sundalo.

5. Han Setyembre 19, 2010 banda alas-kwatro han kulop nagtubong hi Otoy Giray (18 years old) han ira baktin. Umulpot in maabot pito (7) nga mga sundalo. Ginpakianhan kon tikain hiya. Nagbaton nga makadto hiya ha ira uma para pagtubong han ira baktin. Tigda nga ginkwelyuhan, ginpalubas an iya bado ngan gin-video kahuman ginkaragtatawaan hiya han mga sundalo. Nagpakiana an mga sundalo kon hain an kampo han mga NPA (New Peoples Army) pero nagbaton hi Otoy nga diri hiya maaram.

6. Setyembre 20, 2010 – nagbaligya hin abaka ha Brgy. Poponton hi Jaypee. Kahuman magbaligya, kumadto hiya ha iya uma ngan nagdakop hin manok para isusura. Nakakalagiw an manok tikadto ha guba an rumba. Ginlanat niya an manok pero imbes manok niya an mahikit-an, nakakita hiya hin mga 17 nga sundalo. Ginpakianhan kon taga diin hiya. Nagsumat nga taga Brgy. Cuenco hiya. Pero waray tumuod an mga sundalo kay tagalong an iya kayakan sanglit ginkastigo hiya. Gintamakan an sugbong ngan ginpapansuntok ha iya tagiliran. Kahuman gintutukan hin M16. Ginlalambahan na unta hiya hin M203 pero ginpugngan an usa nga sundalo han iya igkasi-sundalo la liwat.

7. Dida han petsa 21 han Setyembre 2010, umagi ha Brgy. L. Empon an masobra 43 nga mga sundalo. Tikadto an ira ruta ha bungto han Las Navas. Ha presente aadto hira naukoy ha Multi-purpose building ha Las Navas.

8. Setyembre 20, 2010 – aga, walo nga sundalo an kinada ha balay nira Rosalie Gagbo, 30 anyos, asawa ni Brgy. Kagawad Nilo Gagbo, 41 anyos. Ha atubangan han iya tulo nga anak, gin-imbestiga han mga sundalo hi Rosalie hiunong ha mga NPA nga nakada kuno ha ira lugar. Tungod han kahadlok, waray makabaton hin maupay hi Rosalie ngan ginbalbag hiya hin kahoy ha iya liog. Didto nagtikang an panangis han kabataan nga mayda edad, 4, 2 ngan usa ka tuig. Dinugang an kahadlok ni Rosalie ngan kabataan ha ura-ura nga panarhog han sundalo – gintutukan hira hin pusil nga armalite ngan ginkablit ini pero waray bumuto. Pinangawat pa han sundalo an ira duha nga manok ngan usa nga sundang. Katima, ginpirit hi Rosalir nga pumirma ha usa nga kasuratan nga waray hiya kastiguha han mga sundalo. Tubtob gab-I an panangis han mga bata tungod han grabe nga kahadlok. Pakalabay hin usa ka semana, binalik an mga sundalo ha Brgy. Casapa. Ginbiling nira an usa nga anak ni Rosalie ngan NIlo nga may edad 7 anyos ngan ginpipirit ini nga pumirma komo testigo nga waray pagkastiguha an iya nanay ngan kabugtoan.

9. Setyembre 20, 2010 – sumulod an sobra 20 nga element han 34th Infantry Batallion ha Brgy. Bunga. Ha sakob han usa ka semana, nagkakalakat pagkaaga an mga sundalo ngan pagkakulop nagkakabalik hira ngada ha baryo. Samtang nagbibinalik-balik an mga sundalo sige an ira pangutang ha tindahan han mag-asawa nga Irene ngan Joboy Pacios. Inabot hin harani P4,000.00 an pinangutang han mga sundalo nga bugas, softdrink, biskwit, sardinas ngan bisyo nga sigarilyo ngan irimnon nga Colt 45. Kahuman han ira operasyon ha baryo, bugas la an ira ginbayaran samtang an iba pa nira nga baraydan naabot pa hin P2,200.00. gin-aaroan ni Pacios hin ID an sundalo nga nangutang pero waray man ini paghatag sanglit nagpakilala la ini ha ngaran nga “Jek”. Duda liwat an tag-iya han tindahan ha sugad nga ngaran kaya naghatag liwat an sundalo hin ngaran nga “John Oblino”. An sering la han sundalo, aada na nira iimpase hiton utang ha ira pagbalik pero waray man klaro ginsering kon san-o hira mabalik. Han bagan diri pa sadang an pangutang, pinangawat pa han sundalo an ipanarabo o ibaraligya nga dagko nga kapayas ngan tubo nira Arcenia ngan Jose Labong. Nahibang pa an ira anihon nga humay kay gintarap-tarap han mga nagpaka-combat nga mga sundalo. Ginkawat liwat han mga sundalo an usa ka sako nga bilanghoy nga igbaraligya nira Remedios ngan Gabriel Pacleta. Kaupod pa nga kinawat han sundalo an usa nira nga manok.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s